Cerkiew
pw. Proroka Eliasza, Białystok-Dojlidy
Dojlidy w chwili obecnej są
częścią miasta Białegostoku, powstały one w połowie XV wieku. Założycielem
ich był potomek znamienitego żmudzkiego rodu Raczko Tabutowicz. W XVI wieku
na wspomnianym terytorium istniały już dwie miejscowości: Dojlidy i Białystok,
należące do dwóch synów Tabutowicza. Następnymi właścicielami Dojlid były
rody Chodkiewiczów, Sapiechów, Rudzkich, Radziwiłłów i innych. Nazwa „Dojlidy
Fabryczne” pojawiła się w XIX wieku, wraz z rozwojem na terenie osady
przemysłu tekstylnego.
Parafia prawosławna w
Dojlidach istnieje ponad 500 lat, czyli dłużej niż miasto Białystok. Już
w 1503 roku stała w Dojlidach drewniana cerkiew z dzwonnicą w cześć Narodzenia
N.M.P., wybudowana przez hetmana wielkiego litewskiego Hrehora Chodkiewicza.
Na przestrzeni wieków niejednokrotnie przebudowywana, utrzymała się ona do
1914 r. W 1920 r. cerkiew wraz z całym majątkiem nieruchomym była przejęta
przez kler kościoła rzymsko-katolickiego.
Prawosławni z Dojlid od tego
wydarzenia do 1946 roku uczęszczali na nabożeństwa do cerkwi św. Mikołaja
w Białymstoku. Po zakończeniu II wojny światowej dojlidzcy parafianie zaczęli
odprawiać nabożeństwa w powstałej w 1914r. kaplicy nad grobowcem rodziny
barona Rydygiera. Latem 1946 roku była przeprowadzona renowacja kaplicy.
W 1956r. została przebudowana, powiększona i wzbogacona o kopułę. Jednakże,
obiekt był w dalszym ciągu zbyt mały na potrzeby parafii oraz brakowało domu
parafialnego. W 1963r. był położony kamień węgielny pod budowę nowej świątyni,
powstającej wokół dawnej kaplicy. W 1970r. w dzień święta parafialnego odbyło
się uroczyste poświęcenie nowej świątyni. Plebanie wybudowano: dla proboszcza
w 1959r., dla wikariuszy w 1979r. Duże zasługi dla rozwoju parafii dojlidzkiej
położył ks. Aleksander Tomkowid, będący tutejszym proboszczem przez 27 lat.
Wiele trudu w rozwój parafii włożył także ks. Mikołaj Borowik, również
wieloletni proboszcz dojlidzkiej parafii. W chwili obecnej w użytkowaniu
parafii znajduje się około 2 h ziemi, cmentarz obejmuje około 1 h.
Do 1980 roku w Białymstoku
istniały jedynie dwie parafie: w Dojlidach - św. Eliasza oraz w centrum miasta
- św. Mikołaja. Z powodu napływu do miasta dużej liczby wiernych prawosławnych
zaistniała potrzeba erygowania nowych parafii w mieście: św. Ducha na
Antoniuku, Wszystkich Świętych na Wygodzie, a później Hagia Sophia na
Jaroszówce, Zmartwychwstania Pańskiego na Słonecznym Stoku oraz św. Jerzego na
Nowym Mieście.
Święto Parafialne - dzień św. Proroka
Eliasza - 2 sierpnia (20 lipca, Stary Styl)
Na terenie parafii istnieje Żeński Dom
Zakonny p.w. Narodzenia N.M.P.
Porządek nabożeństw w Cerkwi pw.
Proroka Eliasza (Białystok-Dojlidy):
dni powszednie: 800
- Św. Liturgia
czwartek: 1700 -
Akafist do Św. Proroka Eliasza
sobota: 1700 -
Wsienoszcznoje Bdienije (Całonocne czuwanie)
niedziela: 800 i
1030 - Św. Liturgia, 1700 - Akafist
w przeddzień świąt: 1700
- Wsienoszcznaja (Całonocne czuwanie)
święta: 1000 - Św.
Liturgia (mniejsze święta godz. 900)