ŻYCIE ŚWIĘTEGO
MĘCZENNIKA MŁODZIEŃCA GABRIELA
Święty Męczennik Młodzieniec Gabriel urodził się 22 marca
1684 roku w Zwierkach, wsi położonej niedaleko Zabłudowa. Pochodził z pobożnej
prawosławnej rodziny. Jego rodzice, Piotr i Anastazja Gowdel, zachowali wiarę
swych przodków w trudnym dla prawosławnych okresie, kiedy unia stawała się
dominującą religią na tych terenach. Jako dziecko Gabriel wyróżniał się
wśród innych niezwykłymi, jak na Jego wiek cechami. Skłaniał się bardziej
ku modlitwie i odosobnieniu niż dziecięcym zabawom.
Dnia
11 kwietnia 1690 roku rodzinę Gowdelów spotkało wielkie nieszczęście.
Sześcioletni Gabriel padł ofiarą mordu. Winowajca, pragnąc ukryć swoje
przestępstwo wywiózł potajemnie ciało Męczennika i porzucił je na łące na
skraju lasu, niedaleko wsi Zwierki.
Po dziewięciu
dniach znaleziono nie rozkładające się ciało otoczone sforą psów, które pilnie
strzegły je przed gromadzącym się ptactwem. Zwłoki chłopczyka odniesiono
rodzicom. Ciało umęczonego oddane zostało ziemi nieopodal wiejskiej cerkwi. W
tym miejscu przebywało ono około 30 lat.
W 1720 roku w
okresie epidemii w okolicach miejsca spoczynku ciała Św. Gabriela często
chowano zmarłe dzieci, czcząc w ten sposób Jego męczeńską śmierć i czując
niezwykłą łaskę płynącą z tego miejsca. Podczas jednego z takich pogrzebów
naruszono grób Umęczonego i odkopano ciało, które jak się okazało, mimo
długiego okresu nie uległo rozkładowi. Z wydarzeniem tym łączy się wiele
uzdrowień i ustanie epidemii.
Ciało
przeniesiono w uroczystej procesji do cerkwi w Zwierkach i umieszczono w
krypcie, w podziemiach świątyni. W 1746 roku w wyniku pożaru cerkiew
doszczętnie spłonęła, jednak ciało Św. Gabriela ocalało. Częściowo spalona
rączka cudownie zagoiła się i pokryła skórą. Po pożarze relikwie świętego
przeniesione zostały do Zabłudowa.
W 1755r.
relikwie przeniesiono do Monasteru Św. Trójcy w Słucku. Dopiero tuż przed
I wojną światową relikwie wróciły w strony rodzinne - do katedry Św. Mikołaja
w Białymstoku, skąd przeniesiono je później do Monasteru w Supraślu. Po wybuchu
I wojny światowej w ramach ewakuacji relikwie ponownie wywieziono do Słucka. Po
likwidacji Monasteru Św. Trójcy w Słucku przez władze bolszewickie, relikwie
zostały przeniesione do Mińska, a w 1944 roku do Grodna. Tu spoczywały aż do
21.09.1992r.
W dniach
21-22.09.1992r. z błogosławieństwa arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Sawy
oraz grodzieńskiego i wołkowyckiego Walentyna, relikwie Świętego Gabriela
zostały uroczyście przeniesione z Grodna do soboru Św. Mikołaja w
Białymstoku.
Święty Męczennik
Gabriel jest Niebiańskim Patronem dzieci i młodzieży. Dzień pamięci
Św. Męczennika Gabriela - 3 maja (20 kwietnia, stary styl) jest
uroczyście obchodzony w Zabłudowie. W przeddzień (2 maja) z Białegostoku do
Zabłudowa wyrusza piesza pielgrzymka ku czci Św.
Gabriela. Na czas uroczystości relikwie Świętego przewożone są do Zabłudowa.
Święto przeniesienia relikwii Św. Gabriela (z Grodna do Białegostoku) -
22 września (9 września, stary styl) jest uroczyście obchodzone w
soborze Św. Mikołaja w Białymstoku. Z tym świętem związane są
Białostockie Dni Muzyki
Cerkiewnej.