Hagia
Sophia, Białystok
Białostocka cerkiew Hagia
Sophia (Mądrości Bożej) jest miniaturą w skali 1:3 świątyni znajdującej
się w Konstantynopolu (dzisiejszy Istambul, czyli Stambuł). Bizantyjska
świątynia w Konstantynopolu wzniesiona została w VI w.n.e. z fundacji
Justyniana I przez Izydora z Miletu i Antemiosa z Tralles. Autorem projektu
białostockiej świątyni jest architekt Michał Bałasz. Kamień węgielny pod
jej budowę poświęcił w listopadzie 1987 roku Patriarcha Ekumeniczny
(Konstantynopolitański) Dimitrios I. Wraz z Patriarchą Dimitriosem był
wtedy w Polsce ówczesny Metropolita Bartolomeusz. Już jako Patriarcha
Ekumeniczny BARTOLOMEUSZ I odwiedził Polskę w październiku 1998 roku.
Dnia 15.10.1998r. odbyło się
uroczyste poświęcenie cerkwi Hagia Sophia. Nabożeństwu przewodniczył Jego
Świątobliwość Patriarcha BARTOLOMEUSZ wraz z Jego Eminencją Metropolitą
SAWĄ. W nabożeństwie wzięli też udział biskupi greccy towarzyszący
Patriarsze, a także wszyscy biskupi polskiej Cerkwi Prawosławnej oraz liczni
duchowni i tłumy wiernych. Darem Patriarchy dla parafii są piękne freski
w stylu bizantyjskim.
Dwa lata 4-osobowa grupa
malarzy z Grecji pracowała nad polichromią w cerkwi Hagia Sophia. Grupą malarzy
kierował profesor Konstantinos Xenopoulos. Współpracowali z nim
jego uczniowie: Konstantinos Tzitzilis oraz małżeństwo Leonidas i Maria
Tsauparoglou. Profesor Xenopoulos jest wykładowcą ikonografii na Uniwersytecie
w Salonikach. Kształcił się a później wykładał w słynnej szkole ikonograficznej
na Górze Athos, do niedawna jedynej szkole ikonograficznej w Grecji. Malarze
z Grecji otrzymali błogosławieństwo od Patriarchy Konstantynopolitańskiego
BARTOLOMEUSZA, który uczestniczył w uroczystości poświęcenia cerkwi.
Polichromia w kopule świątyni jest darem Patriarchatu Konstantynopolitańskiego
dla cerkwi Hagia Sophia w Białymstoku. Polichromia części ołtarzowej jest
natomiast osobistą ofiarą malarzy. Prace nad polichromią prowadzone były
w lecie roku 1998 i 1999.
Proboszczem parafii jest ks. prot. Anatol
Konach.
Święto parafialne - Narodzenie Najświętszej
Marii Panny - 21 września (8 września, stary styl)
Hagia
Sophia, Konstantynopol
Porządek nabożeństw w Cerkwi Hagia
Sophia (Białystok-Jaroszówka, ul. Trawiasta 5):
dni powszednie: 800
- Św. Liturgia
piątek: 1700 - Akafist
sobota: 1700 - Wsienoszcznaja
(Całonocne czuwanie)
niedziela: 800 i
1000 - Św. Liturgia, 1700 - Akafist
święta: 900
- Św. Liturgia